Ung thư gan gồm ung thư nguyên phát và ung thư thứ phát.
Ung thư gan nguyên phát là xuất phát từ tế bào gan hoặc tế bào ống mật. Ung thư
gan thứ phát là ung thư di căn từ các nói khác đến như ung thư dạ dày, ung thư
đại tràng, tụy, thực quản…
Những nguyên nhân gây ung thư gan
- Viêm gan virút B: khi viêm gan B sẽ gây đột biến ADN ở
nhân tế bào gây ung thư.
- Viêm gan virút C: viêm gan C sẽ gây viêm gan mạn và dẫn
đến ung thư gan.
- Nhiễm độc aflatoxin: có trong đậu mốc, thức ăn ôi
thiu.
- Nhiễm dioxin: gây đột biến tế bào và gây nên ung
thư.
- Nhiễm các hóa chất độc hại khác.
- Viêm gan do rượu: lâu ngày dẫn đến xơ gan, ung thư
gan.
Cách phát hiện
Bệnh nhân mắc ung thư gan giai đoạn đầu rất khó phát hiện
vì không có triệu chứng. Về sau hay đau tức dưới sườn bên phải, ăn uống chậm
tiêu, đôi khi có sốt. Khi sờ thấy gan to ở vùng dưới sườn phải, hoặc vàng da,
báng bụng là đã ở giai đoạn muộn.
Chẩn đoán thường dựa vào siêu âm bụng, CT, hoặc chụp MRI
vùng bụng. Siêu âm là phương tiện dễ thực hiện, không nguy hại, giá thành rẻ,
chẩn đoán chính xác ung thư gan khoảng 90%. CT cho thấy việc phân tích hình ảnh
dễ dàng hơn và chẩn đoán ung thư gan nguyên phát chắc chắn hơn. Nhưng phương
tiện này đắt tiền, khó thực hiện hơn siêu âm, người bệnh phải vào bệnh viện mới
thực hiện được.
-Xét nghiệm máu chủ yếu đo nồng độ AFP trong huyết thanh
là một loại alphafeto protein có trong thời kỳ bào thai khi lớn lên thì do gan
tiết ra. AFP tăng cao trong ung thư gan nguyên phát, tăng > 500 ng/ml: gần
như chắc chắn là ung thư gan nguyên phát. AFP được sử dụng trong một thời gian
dài để chẩn đoán ung thư gan nguyên phát, là một trong các xét nghiệm tầm soát
ung thư gan.
AFP có dương tính giả trong một số trường hợp bệnh lý mô
gan: viêm gan siêu vi cấp, bệnh gan mãn, xơ gan, di căn gan. Tuy nhiên, những
nghiên cứu gần đây cho thấy AFP có độ nhạy và độ đặc hiệu thấp. AFP có thể tăng
trong bệnh lý ung thư đường mật trong gan và ung thư đại tràng di căn
gan.
- Định lượng DCP (des-y-carboxylprothrombin) còn được gọi
là PIVKA-II, một loại protein prothrombin tăng bất thường trong máu ở bệnh nhân
ung thư gan nguyên phát.
Độ nhạy và độ chuyên đối với u < 5 cm thay đổi từ 0,14
- 0,54 và 0,95 - 0,99 ở giá trị ngưỡng 40 mAU/ml và 0,07 - 0,56; 0,72 - 1.0 ở
ngưỡng giá trị 100 mAU/ml. Định lượng AFP với giá trị ngưỡng 200 ng/ml cùng với
DCP có giá trị ngưỡng là 40 mAU/ml cho độ nhạy 48% và độ đặc hiệu 99%. DCP kết
hợp với protein p53 để tiên đoán ung thư gan nguyên phát kích thước
nhỏ.
Sinh thiết gan cho giá trị chẩn đoán xác định nhưng chỉ
sử dụng ở cơ sở y tế.
Điều trị ung thư gan
Khi mắc bệnh ung thư gan, tùy từng trường hợp u to hay
nhỏ mà có chỉ định điều trị thích hợp. Hiện nay có rất nhiều phương pháp điều
trị ung thư gan như: đốt u gan bằng sóng cao tần, bằng microwave, bằng công nghệ
Nano; bơm hóa dầu làm tắc mạch; phẫu thuật cắt khối u gan.
Phòng bệnh
Nên đi khám siêu âm bụng định kỳ 3 - 6 tháng/ lần. Sau
khi siêu âm có kết quả nghi ngờ ung thư gan thì nên nhập viện để chụp CT hoặc
MRI theo chỉ định của bác sĩ. Khi mắc bệnh viêm gan B, C, phải đến bác sĩ chuyên
khoa điều trị triệt đễ bệnh lý này.
- Tránh dùng chung bơm kim tiêm với người nhiễm viêm gan
B; tránh ăn uống cùng chung thìa, muỗng, chén, bát với những người viêm gan
C.
- Ăn uống tránh các thức ăn nhiễm hóa chất, đậu mốc. Hạn
chế bia, rượu, thức uống có nồng độ cồn cao.
TS. NGUYỄN ĐÌNH TUYẾN
0 nhận xét
Đăng nhận xét