Lên cơn sốt cao sẽ làm rối loạn sinh lý của nhiều cơ
quan, hệ thống, phải dùng thuốc hạ sốt. Đó là các yêu cầu cấp bách trong các
tình huống gia đình. Tuy là loại thuốc thông thường có thể tự sử dụng nhưng đặc
biệt cần lưu ý khi phải dùng thuốc cho trẻ nhỏ và người cao tuổi.
Chọn thuốc hạ sốt loại nào?
Trước hết, trong các thuốc cần chuẩn bị trong tủ thuốc
gia đình, thuốc hạ sốt là thuốc đầu bảng bạn cần phải dự trữ.
 |
| Thuốc hạ sốt dễ mua, dễ dùng và tương đối an toàn |
Có hai lý do: sốt là một phản ứng cấp tính dễ dàng gây ra
biến chứng với trẻ em và người già. Vì thế chúng ta cần khẩn trương hạ sốt ngay
khi có nguy cơ sốt sẽ lên quá cao. Lý do nữa đó là thuốc hạ sốt lại tương đối an
toàn và dễ dùng, có thể tự dùng tại nhà mà ít khi gây ra những phản ứng đặc biệt
nghiêm trọng. Nên bạn rất cần thiết chuẩn bị thuốc này sẵn sàng để dùng khi
cần.
Thuốc hạ sốt trên thị trường rất nhiều loại với các dạng
khác nhau. Câu hỏi đặt ra là chúng ta sẽ lựa chọn loại nào. Trong các tình huống
thông thường, khuyên bạn nên chọn paracetamol (còn gọi là acetaminophen). Trên
thị trường còn một loại thuốc hạ sốt nữa là aspirin nhưng loại này khó dùng hơn
và có một số đối tượng chống chỉ định. Vì thế, tốt nhất bạn nên chọn
paracetamol.
Ưu điểm của loại này: tác dụng nhanh, an toàn, ít có biến
chứng, hiệu lực hạ sốt mạnh và dễ sử dụng.
Cách mua thuốc hạ sốt
Khi mua thuốc, bạn thường được dược sĩ giới thiệu nhiều
loại để bạn lựa chọn cho cùng một loại thuốc paracetamol. Chung quy lại có một
số loại sau đây:
Loại paracetamol đơn thuần: Loại này
chỉ có tác dụng hạ sốt và kháng viêm nhẹ, có tác dụng hạ sốt rất mạnh, thích hợp
dùng hạ sốt cho trẻ bị sốt do mọc răng, sốt phát ban, sốt virut. Người bán thuốc
hay gọi là efferalgan xanh.
Loại có kết hợp với codein: Loại này
vừa có tác dụng hạ sốt, vừa có tác dụng chống đau đầu, thích hợp với người lớn
bị sốt do bị nhiễm virut, sốt có kèm theo đau đầu, đau mỏi cơ khớp. Người bán
thuốc hay gọi là effralgan đỏ.
Loại có kết hợp với
chlorpheniramine: Loại này thích hợp với các loại sốt do cúm,
do viêm họng, viêm đường hô hấp.
Thuốc hạ sốt dạng viên nén: thích hợp
với người lớn và người già, loại dạng gói bột, viên đạn, cao dán thích hợp với
trẻ em. Như vậy, tùy thuộc vào gia đình bạn có những thành viên nào mà chúng ta
lựa chọn dạng thuốc dùng cho phù hợp.
Nếu nhà bạn chỉ toàn người lớn: bạn
nên mua efferalgan xanh và đỏ. Tùy từng trường hợp mà dùng cho thích hợp. Dạng
này bào chế với hàm lượng 500mg. Bạn có thể mua mỗi thứ 1 vỉ, gồm 4
viên.
Nếu nhà bạn có trẻ em: bạn nên mua thêm hai loại khác,
bao gồm: thuốc dạng gói bột có hương vị cam, chanh, dâu... (hoặc cao dán) và
dạng viên đạn. Khi trẻ có thể uống được thì pha gói cho trẻ uống. Ở dạng này
thuốc sẽ được hấp thu tốt hơn, đỡ phải dùng liều cao hơn.
Còn nếu trẻ sốt li bì, không uống được, hay nôn trớ, bạn
có thể dùng cao dán hoặc dùng viên đạn nhét hậu môn. Dùng viên đạn là đơn giản
nhất.
Lưu ý, thuốc dùng cho trẻ em lúc này dùng theo dạng hàm
lượng chi tiết cụ thể. Dạng gói bột được bào chế dưới hai hàm lượng: 80mg và
250mg. Dạng 80mg dùng cho trẻ em có cân nặng từ 5-12kg, tức là từ khi sinh đến
khoảng 1 tuổi. Dạng 250mg dùng cho trẻ từ 13-50kg, tức là trẻ từ 2 - 15
tuổi.
Dạng viên đạn được bào chế với 3 hàm lượng: 80mg, 150mg
và 300mg. Dạng 80mg dùng cho trẻ từ 4-6kg, tức là trẻ từ 1-5 tháng tuổi. Dạng
150mg dùng cho trẻ có cân nặng từ 7-12kg, tức là từ 6 tháng-1 tuổi. Dạng viên
đạn 300mg dùng cho trẻ từ 13-24kg, tức là trẻ từ 2-9 tuổi.
 |
| Đo nhiệt độ thường xuyên khi bị sốt đề phòng biến chứng |
Cách dùng thuốc hạ sốt tại nhà an toàn
Cách dùng rất đơn giản nhưng phải tuân theo các quy tắc
chặt chẽ như sau: Khi trong gia đình có người sốt từ 39 doC thì bạn đã có thể
cho dùng thuốc hạ sốt.
Với trẻ em khi sốt trên 38,5 doC thì bạn nên dùng ngay vì
tốc độ sốt của trẻ đến 39doC, 40doC là rất nhanh. Đây là hai ngưỡng nhiệt độ
nguy hiểm. Thông thường, cách dùng đơn giản với cả người lớn và trẻ em. Với
người lớn thì nên dùng liều 2-3 lần/ngày. Mỗi lần 1 viên. Với trẻ em thì nên
dùng 3-4 lần/ngày. Mỗi lần dùng một gói hoặc một viên đạn.
Không được dùng liên tiếp các liều trong vòng dưới 4
tiếng đồng hồ, ngoại trừ một số trường hợp đặc biệt. Một số trường hợp đặc biệt
đó là thuốc không có tác dụng hạ sốt. Vậy làm thế nào để nhận ra điều
này.
Trước khi uống thuốc, bạn đo nhiệt độ một lần, đo bằng
nhiệt kế thủy ngân, sau đó cho uống thuốc. Nếu sau 30 phút nhiệt độ không giảm
có thể cho uống tiếp liều thứ 2. Nếu lần này sốt vẫn không hạ, bạn cần cho đi
viện ngay. Không dùng một ngày quá 6 liều quy định liên tiếp.
Các trường hợp cần phải cho đi viện: sốt kéo dài quá 3
ngày, sốt mà dùng thuốc không hạ sốt, sốt quá cao, 40-410C (vừa phải cho dùng
thuốc vừa cho đi viện ngay) sốt, có dùng thuốc nhưng bị dị ứng.
Đặc biệt cần lưu ý không dùng thuốc nếu thấy dị ứng,
không dùng thuốc với người bị bệnh viêm gan, trẻ em bị bệnh viêm gan vàng da do
tắc mật. Các trường hợp này cấm dùng thuốc tại gia. Khi đó, có sốt, phải đưa đi
bệnh viện và điều trị theo sự hướng dẫn của bác sĩ.
BS. Yên Lâm Phúc
0 nhận xét
Đăng nhận xét