Dị dạng sinh dục là những bất thường về cấu trúc của cơ
quan sinh dục, do sự rối loạn quá trình biệt hóa các bộ phận sinh dục trong thời
kỳ bào thai.
Ở bạn gái, những dị dạng sinh dục thường liên quan đến
một số cơ quan như âm đạo, tử cung, vòi trứng... Bất kỳ một dị dạng nào đều có
thể ảnh hưởng đến hoạt động tình dục cũng như chức năng sinh sản của bạn
gái.
Màng trinh không thủng: Bình thường
màng trinh của bạn gái không kín bưng như tang trống mà thường có lỗ để máu kinh
hàng tháng thoát ra. Tuy nhiên, có không ít trường hợp, màng trinh của bạn gái
không có lỗ. Đây chính là một trong các nguyên nhân khiến bạn gái không thấy có
kinh hàng tháng, dù vẫn có một số dấu hiệu của có kinh như đau tức bụng dưới,
mỏi lưng, căng tức ngực...
Do đó, nếu bạn gái đã 18 tuổi mà vẫn chưa thấy có kinh
thì cần nghĩ đến hiện tượng này. Bác sĩ chỉ cần kiểm tra âm hộ là có thể phát
hiện ra ngay và “tạo lỗ” ở màng trinh để hàng tháng kinh nguyệt có thể thoát ra
ngoài.
Dính môi sinh dục: Hai môi bé bị dính
nhau ởmép, toàn bộ hoặc bán phần. Trường hợp này có thể che khuất âm đạo, khiến
bạn gái khó giao hợp hoặc không thể giao hợp, cũng như ảnh hưởng đến việc sinh
con.
Dị dạng âm đạo: Âm đạo có cấu tạo
hình ống,nối giữa âm hộ và tử cung. Trong một số trường hợp, âm đạo có thể có
những dị dạng sau:
Không có âm đạo: có những bạn gái khi
sinh ra đã không có âm đạo, tuy nhiên, vẫn có thể có tử cung và buồng trứng như
bình thường. Trường hợp này, máu kinh cũng không thể thoát ra ngoài được nên bị
đọng lại trong tử cung và tràn lên sừng tử cung. Những trường hợp này khó điều
trị, phải phẫu thuật tạo hình âm đạo. Sau khi được điều trị, bạn gái có thể có
quan hệ tình dục và sinh con (nếu hoạt động của buồng trứng, tử cung hoàn toàn
bình thường). Những trường hợp này không sinh con theo đường âm đạo mà cần được
mổ đẻ.
Teo âm đạo bẩm sinh: bạn gái vẫn có
đủ 2 buồng trứng, tử cung, vòi trứng hoàn chỉnh, nhưng chỉ có phần trên âm đạo,
còn phần dưới bị teo lại và bít kín. Do vậy, khi đến tuổi dậy thì, máu kinh cũng
không thể thoát ra bên ngoài được, khiến bạn gái thường hay bị đau bụng, bụng
dưới ngày càng to ra do bị ứ máu kinh lâu ngày. Với những trường hợp này, bác sĩ
sẽ mở một đường âm đạo mới cho bạn gái.
Âm đạo có vách ngăn: hay còn gọi là
âm đạo kép. Trường hợp này có hai loại:
- Vách ngăn ngang âm đạo:trong âm đạo có vách ngăn ngang
âm đạo, có thể nằm ở 1/3 trên hay 1/3 giữa. Nếu vách ngăn không thủng thì sẽ có
biểu hiện giống như trường hợp màng trinh không thủng. Nếu vách ngăn có thủng
thì chỉ phát hiện được khi quan hệ tình dục dương vật - âm đạo.
- Vách ngăn dọc âm đạo:thường có khoảng 20% trường hợp
này đi kèm với dị dạng tử cung. Vách ngăn dọ câm đạo có thể hoàn toàn suốt dọc
âm đạo hoặc chỉ một phần. Biểu hiện chủ yếu là đau khi giao hợp hoặc không giao
hợp được. Ngoài ra, cả hai trường hợp này còn có thể ảnh hưởng đến việc sinh con
sau này. Chính vì vậy, nếu nghi ngờ có vách ngăn âm đạo cần đi kiểm tra, bác sĩ
có thể phẫu thuật để tạo hình dạng bình thường cho âm đạo.
Dị dạng tử cung:
Không có tử cung: trường hợp này bạn
gái sẽ không có kinh nguyệt và không thể mang thai được. Hiện nay vẫn chưa thể
thực hiện được kỹ thuật ghép tử cung nhân tạo.
Tử cung đôi: có thể có hai tử cung
trong tiểu khung. Chúng có thể chung nhau một âm đạo hoặc mỗi tử cung có một âm
đạo riêng biệt. Nếu chức năng của một trong hai tử cung vẫn hoàn toàn bình
thường thì bạn gái vẫn có thể mang thai. Tuy nhiên, hai tử cung này hiếm khi
cùng phát triển hoàn thiện, do đó, cần khám và đánh giá chức năng của mỗi tử
cung. Đa phần các trường hợp này được cắt bỏ một tử cung bị thoái hóa, chỉ giữ
lại tử cung hoàn thiện.
Tử cung có vách ngăn: loại dị dạng tử
cung thường gặp nhất (chiếm khoảng 40%). Những trường hợp này có thể phát hiện
nhờ siêu âm, chụp X-quang, soi ổ bụng. Hai tử cung có thể dính với nhau bằng một
vách ngăn không hoàn toàn hoặc vách ngăn hoàn toàn. Những trường hợp này có thể
ảnh hưởng đến việc mang thai, dễ gây sảy thai hoặc thai kém phát triển. Do đó,
nếu phát hiện thấy tử cung có vách ngăn, bác sĩ thường phẫu thuật để tạo hình
dáng bình thường cho tử cung. Tử cung một sừng: trường hợp này tử cung chỉ có
một buồng trứng và một vòi trứng nên bạn gái có thể gặp khó khăn hơn khi mang
thai.
Tử cung nhi tính: đây là trường hợp
tử cung kém phát triển, kích thước chỉ bằng tử cung của các bé gái. Có nhiều
nguyên nhân có thể gây ra tình trạng này như: cơ thể phát triển không hài hòa,
thiếu sự trưởng thành của nhiều chức năng, bất thường về gen, do rối loạn nội
tiết (như suy tuyến giáp, suy thùy trước tuyến yên)... Những bạn gái có tử cung
nhi tính thường kèm theo không có buồng trứng hay không có âm đạo do đó không
mang thai được. Còn những người có buồng trứng hoạt động bình thường thì vẫn có
thể có con nhờ kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm.
Dị dạng buồng trứng: Hai buồng trứng
của bạn gái có chức năng nuôi dưỡng các tế bào trứng (nang trứng), giúp các nang
này phát triển và phóng noãn khi trưởng thành để sinh sản. Bên cạnh đó, buồng
trứng còn có chức năng sản xuất ra hoóc-môn sinh dục, điều khiển hoạt động tình
dục và hoạt động sinh sản của con người.
Những bất thường ở buồng trứng thường gặp:
Không có buồng trứng hoàn toàn.
Chỉ có một bên buồng trứng: có thể có hoặc không có vòi
trứng kèm theo.
Thừa buồng trứng.
Vị trí buồng trứng bất thường: ở thắt lưng,
bẹn.
Trong trường hợp không có cả hai buồng trứng sẽ dẫn đến
hiện tượng vô sinh và những đặc điểm hình thể cũng có nhiều biến đổi. Nếu chỉ có
một buồng trứng và vẫn hoạt động bình thường thì bạn gái vẫn có thể có
thai.
Dị dạng vòi trứng: Vòi trứng là cơ
quan nối giữa các buồng trứng với tử cung, là nơi noãn gặp và kết hợp với tinh
trùng tạo thành hợp tử và phát triển những bước đầu tiên.
Một số dị dạng thường gặp ở vòi trứng như:
Vòi trứng bị chít hẹp.
Thừa vòi trứng: bình thường mỗi buồng
trứng chỉ có một vòi trứng, tuy nhiên có những trường hợp bất thường có thể có
hai vòi trứng ở một bên buồng trứng.
Thừa loa vòi trứng: mỗi vòi trứng chỉ
có một loa vòi, song trong một số trường hợp có thể có hai loa vòi ở một vòi
trứng.
Cơ quan sinh dục trong và ngoài không tương
thích: Trong quá trình phát triển biệt hóa cơ quan sinh dục, bộ
phận sinh dục trong và ngoài có thể không tương thích với nhau, ví dụ, có buồng
trứng, tử cung nhưng âm vật lại phì đại gần như dương vật, môi lớn sệ xuống gần
như bìu (nhưng không có tinh hoàn) hoặc bộ phận sinh dục ngoài gần giống với nữ
(dương vật nhỏ, ngắn, bìu nhỏ) nhưng lại không có tử cung, buồng trứng mà lại có
tinh hoàn trong bìu.
Những dị dạng này có từ trong giai đoạn bào thai và ảnh
hưởng rất lớn đến việc xác định giới tính của trẻ sau khi ra đời. Vì vậy, nếu
phát hiện sớm, có thể phẫu thuật chỉnh hình để cơ quan sinh dục trong và ngoài
tương ứng với nhau và bảo tồn được chức năng của các cơ quan sinh
dục.
Trong những trường hợp đã lớn, đã nhận thức được về giới
tính của bản thân cũng như đã phát triển thiên về giới tính nào thì có thể được
chỉnh sửa cơ quan sinh dục cho phù hợp. Tuy nhiên, hiện nay, vấn đề này vẫn còn
đang được tranh cãi về mặt pháp lý.
BS. NGUYỄN MẠNH TRÍ
0 nhận xét
Đăng nhận xét