Sốt phát ban (SPB) là bệnh rất thường gặp ở
trẻ em, nhất là trẻ thuộc nhóm tuổi từ 6 - 36 tháng tuổi. Đây là giai đoạn trẻ
có sức đề kháng rất kém vì lượng kháng thể tự nhiên của mẹ truyền cho trẻ đã
giảm xuống đáng kể trong khi hệ miễn dịch của trẻ chưa hoàn thiện.
Một trẻ có thể bị sốt phát ban ít nhất là một lần, thậm
chí nhiều lần tùy theo tình trạng sức khỏe và nguyên nhân gây bệnh. Hầu hết
những nguyên nhân gây sốt phát ban cho trẻ là những virút lành tính, nếu được
chăm sóc tốt bệnh có thể tự lành sau 5 - 7 ngày.
Nguyên nhân và dấu hiệu nhận biết trẻ bị sốt phát
ban
SPB là bệnh rất dễ lây nhiễm,nhất là trong môi trường có
tính tập thể như nhà trẻ, trường học, trường mẫu giáo vì bệnh lây chính yếu qua
đường hô hấp khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc nhảy mũi làm văng những giọt nước
li ti, người lành hít phải sẽ bị nhiễm bệnh.
Sốt phát ban hầu hết là do nhiễm vi rút (70 - 80%), trong
đó virút đường hô hấp luôn chiếm đa số bao gồm virút sởi, virút gây bệnh
rubella, adeno virút, echo virút, nhóm entero virus…Đây chính là lý do tại sao
trẻ có thể bị SPB nhiều lần.
Sốt phát ban do vi rút sởi và virút gây bệnh rubella là 2
nguyên nhân thường gặp. Bệnh sởi còn gọi là ban đỏ, bệnh rubella gọi là ban đào.
Biểu hiện chung của SPB là sau thời gian ủ bệnh trung bình khoảng một tuần, trẻ
thường bị sốt, trẻ có thể sốt nhẹ (37,5oC - 38oC) hoặc sốt cao (39oC - 40oC) tùy
theo thể trạng và nguyên nhân gây bệnh.
Khi bớt sốt sẽ xuất hiện hồng ban trên người với tính
chất đặc thù của từng bệnh, cụ thể:
Ban do virút sởi (ban đỏ): khởi bệnh
trẻ thường bị sốt, khi dấu hiệu sốt giảm sẽ xuất hiện dấu hiệu phát ban, lúc đầu
ở sau tai sau đó lan ra mặt, rồi lan dần xuống ngực bụng và ra toàn thân. Khi
ban sởi biến mất cũng mất dần theo thứ tự đã nổi trên da, đặc điểm ban sởi là
ban dạng sẩn (ban gồ lên mặt da), khi bay sẽ để lại những vết thâm trên da rất
đặc trưng thường gọi là “vằn da hổ”.
Ngoài ra một số triệu chứng kèm theo như chảy nước mũi,
ho hay đỏ mắt. Virút sởi có thể gây nhiều biến chứng nguy hiểm cho trẻ nhất là
biến chứng viêm phổi và viêm não do virút.
Ban do virút rubella (ban đào): phát
ban lúc đầu ở mặt sau đó lan xuống dưới chân, thời gian phát ban thường kéo dài
khoảng 3 ngày. Ban do rubella thường dày hơn và có màu nhạt hơn ban sởi, có thể
kèm theo tình trạng sưng hạch sau tai, hạch cổ và dưới chẩm,bệnh nhân có thể bị
đau khớp. Virút gây bệnh rubella khá lành tính đối với trẻnhưng lại rất nguy
hiểm cho phụ nữ mang thai.
 |
| Chú ý vệ sinh cho trẻ, không cần kiêng nước, kiêng gió, kiêng ăn |
Nguyên tắc chăm sóc trẻ bị sốt phát ban tại
nhà
Hạ sốt đúng cách cho trẻ: nếu trẻ sốt
từ 38oC cho trẻ uống thuốc hạ sốt loại paracetamol loại đơn chất với liều 10 -
15mg/kg cân nặng, 4 - 6 giờ một lần. Lau mát cho trẻ bằng nước ấm khi cần, để
tránh biến chứng sốt cao co giật ở trẻ.
Giảm ho, giảm đau họng cho trẻ: khi
trẻ ho nên cho trẻ uống các loại thuốc ho có nguồn gốc thảo dược như rau tần dầy
lá, tắc chưng với đường phèn, gừng hấp mật ong…
Làm thông mũi trẻ bằng nước muối loãng và khăn giấy
mềm: giúp trẻ dễ ăn uống và bú sữa mẹ.
Cho trẻ ăn thức ăn lỏng, mềm dễ tiêu
hóa và bổ sung đủ nguồn nước uống cho trẻ.
- Cho trẻ ăn thức ăn lỏng,giàu dinh dưỡng, dễ tiêu hóa
như cháo, súp, sữa… Trẻ ăn uống quá khó khăn phụhuynh nên chia nhỏ bữa ăn để
giúp trẻ nhận đủ chất dinh dưỡng cần thiết.
- Cho trẻ uống nhiều nước hơn bình thường, nhất là những
loại nước ép trái cây tươi để đảm bảo việc cung cấp đủ nguồn vitamin cho cơ thể,
cải thiện sức đề kháng.
- Đặc biệt những trẻ bị nhiễm sởi cần chú ý việc bổ sung
vitamin A với liều lượng phù hợp theo lứa tuổi để bảo vệ đôi mắt cho
trẻ.
Giữ vệ sinh da luôn sạch và khô
thoáng: qua việc tắm rửa cho trẻ sạch sẽ mỗi ngày, không nên
kiêng gió, kiêng nước, kiêng ăn.
- Thói quen kiêng gió, kiêng nước bằng cách trùm kín trẻ,
không vệ sinh cơ thể sẽ làm trẻ khó hạ sốt và dễ co giật do sốt cao. Không vệ
sinh cơ thể sẽ làm trẻ khó chịu và dễ nhiễm trùng da và biến chứng viêm phổi.
Tuy nhiên, không nên để trẻ bị lạnh.
- Kiêng ăn sẽ làm cho trẻ rất dễ bị suy dinh dưỡng, sức
đề kháng kém và dễ bị nhiễm trùng. Ngược lại, nên cho trẻ ăn nhiều hơn bình
thường, ăn thành nhiều bữa, ăn thức ăn dễ tiêu.
Phát hiện sớm dấu hiệu bệnh trở nặng để cho trẻ nhập
viện kịp thời: trẻ bị sốt phát ban được chăm sóc tại nhà sẽ
được hướng dẫn tái khám theo hẹn mỗi ngày hoặc 2 ngày một lần tùy theo tình
trạng bệnh của trẻ. Phụ huynh cần cho trẻ đến khám lại ngay khi phát hiện trẻ có
những dấu hiệu sau:
- Trẻ bị sốt cao không hạ sau khi đã phát ban.
- Thay đổi tri giác: lừ đừ,ngủ li bì, hôn mê.
- Trẻ bị co giật.
- Trẻ thở mệt, thở nhanh, khó thở. Phương pháp phòng ngừa
bệnh sốt phát ban cho trẻ
- Hạn chế tiếp xúc với bệnh nhân bị nghi ngờ đang mắc
bệnh, cách này rất khó vì trẻ bệnh có thể lây cho trẻ khác ngay khi chưa có biểu
hiện phát ban.
Cách phòng ngừa tốt nhất là chủng
ngừa: Sởi có thể chích ngừa khi trẻ được 9 tháng tuổi theo
chương trình tiêm chủng mở rộng. Rubella được chích chung với quai bị và sởi
bằng vắc-xin 3 trong 1 khi trẻ được 12 tháng - 15 tháng tuổi và tiêm nhắc liều
thứ 2 khi trẻ được 4 tuổi - 6 tuổi.
Ths.Bs Đinh Thạc
Xem thêm:
Xem thêm:
 là bệnh rất thường gặp ở trẻ em, nhất là trẻ thuộc nhóm tuổi từ 6 - 36 tháng tuổi. Đây là giai đoạn trẻ có sức đề khá...){kind=link}
0 nhận xét
Đăng nhận xét